Markanızın adını, logosunu ya da tasarımını kullanan sahte bir site müşterilerinizi dolandırırken her saat önemlidir. Sahte siteyi kapattırmak tek bir başvuruyla olmaz; siteyi ayakta tutan her halkaya ayrı ayrı bildirim yapılır ve kapanana kadar takip edilir.
1. Önce kanıtı kaydedin
Bildirim yaptığınız anda dolandırıcı siteyi değiştirebilir ya da kapatıp başka adreste açabilir. İlk iş kanıtı saklamaktır:
- Sitenin tam adresi (alan adı ve sayfa yolu)
- Tarih ve saatiyle tam sayfa ekran görüntüsü
- Markanızı kullandığı yerler: logo, ürün görselleri, iletişim bilgileri, ödeme sayfası
- Siteye nereden ulaşıldığı: reklam, SMS, e-posta ya da sosyal medya bağlantısı
Bazı sahte siteler yalnızca telefondan ya da belirli ülkelerden girenlere gerçek yüzünü gösterir. Bilgisayardan açtığınızda masum bir sayfa görebilirsiniz; kanıtı mümkünse telefondan da alın.
2. Siteyi ayakta tutanları bulun
- Kayıt firması (registrar): Alan adını satan firma. WHOIS ya da RDAP sorgusu kayıt firmasını ve kötüye kullanım (abuse) e-posta adresini gösterir.
- Barındırma şirketi: Sitenin çalıştığı sunucunun sahibi. Alan adının IP adresinden bulunur.
- Ara hizmetler: Site Cloudflare gibi bir hizmetin arkasındaysa, o hizmetin kötüye kullanım formuna da bildirim yapılır.
3. Bildirimleri gönderin
- Kayıt firması ve barındırma şirketi: Kanıtlarınızla birlikte kötüye kullanım adresine yazın; sitenin markanızı taklit ettiğini ve dolandırıcılık amacıyla kullanıldığını açıkça belirtin.
- USOM: Türkiye'nin Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi, zararlı bağlantıları Türkiye'den erişime kapatabilir. İhbar USOM'un sitesinden ya da ihbar@usom.gov.tr adresinden yapılabilir.
- Google Safe Browsing: Google'ın oltalama bildirim sayfasından bildirilen siteler kabul edilirse Chrome başta olmak üzere birçok tarayıcı ziyaretçiye uyarı gösterir.
4. Alan adı markanızı içeriyorsa
Sahte site markanızı içeren bir alan adı kullanıyorsa yalnızca içeriği değil alan adını da almak isteyebilirsiniz. .com, .net gibi uzantılarda WIPO'nun yürüttüğü UDRP süreci, .tr uzantılı alan adlarında ise BTK'nın TRABİS uyuşmazlık çözüm yöntemi kullanılır. Bu süreçler marka hakkınıza dayanır; bir avukatla ilerlemeniz önerilir.
5. Kapanana kadar takip edin
İlk bildirim çoğu zaman yeterli olmaz. Yanıt gelmezse bildirimi yineleyin, site kapandıktan sonra da benzer adreslerin açılıp açılmadığını izleyin. Dolandırıcılar aynı tasarımı birkaç gün içinde yeni bir alan adında yeniden yayınlar.
Tetik bu süreci nasıl otomatikleştirir?
- Markanıza benzeyen yeni alan adlarını ve sertifika kayıtlarını izleyerek sahte siteyi erken bulur.
- Şüpheli siteyi gerçek Android ve iPhone cihazlarda açar; ziyaretçiye gösterilen sayfayı yakalar.
- Kanıt dosyasını RFC 3161 zaman damgasıyla mühürler.
- Kayıt firmasını WHOIS ile bulup kötüye kullanım bildirimini gönderir, USOM'a ihbar eder.
- USOM ve Google Safe Browsing engelini ve sitenin durumunu kapanana kadar takip eder.